Cz. I. Jak wybrać okap - podział urządzeń

Choć nie każdy zdaje sobie z tego sprawę, okap jest jednym z ważniejszych urządzeń w kuchni – szczególnie wtedy, kiedy używa się kuchenki gazowej. W procesie gotowania powstaje bardzo wiele związków chemicznych, które towarzyszą zarówno obróbce żywności, jak i spalaniu się gazu. Stężenie tych substancji w powietrzu bardzo często przekracza dopuszczalne normy. Dlatego właśnie okap jest urządzeniem niezbędnym, oczyszczającym powietrze.

Niezależnie od tego w jaki sposób się gotuje, para, tłuszcz oraz zapachy zawsze będą się ulatniać i „wzbogacać” atmosferę w kuchni. O ile niektóre z potraw mają niezwykły aromat, o tyle już przypalony tłuszcz oraz niektóre potrawy mogą mieć specyficzną woń, która do najprzyjemniejszych nie należy. Zapach często rozprzestrzenia się na całe mieszkanie a nierzadko także na klatkę schodową. Dobry okap nie tylko chroni przed tymi zapachami, dzięki czemu sąsiad nie musi zastanawiać się co mamy na obiad, ale pochłania też zapachy zanim te zdążą wsiąknąć w zasłony, obicia mebli, dywany itp. Zanieczyszczenie powietrza w domu oraz wzrost temperatury to uboczny efekt gotowania. Bardzo często mieszkanie wymaga dłuższego wietrzenia, co i tak nie zawsze daje dostateczny rezultat, kiedy cząsteczki zapachów „przykleją” się do mebli. Zadaniem okapu jest pochłanianie wszystkich zapachów, tłuszczu oraz pary, powstających podczas gotowania tak, by w kilka godzin po obiedzie wspominać już tylko jego wyśmienity smak, zamiast przez cały czas czuć go w powietrzu.

Jaki okap wybrać?

Na rynku jest w tej chwili bardzo wiele różnych urządzeń. Różnią się one budową, parametrami, sposobem montażu, filtrami, materiałami, z których są wykonane, oraz oczywiście ceną. Warto wiedzieć, że wyciąg to nie to samo co pochłaniacz. Przyjęło się nazywać okapy często wyciągami. Wynika to z funkcji: każdy okap może pracować jak wyciąg, nie każdy jednak może pracować w trybie pochłaniacza. W sprzedaży są modele mogące wykonywać te dwie funkcje, są też takie, które mogą pracować tylko w tzw. trybie otwartym, a więc po podłączeniu do kanału wentylacyjnego. Wynika z tego prosty wniosek: jeśli nie mamy możliwości podłączenia do kanału wywiewnego, to zamontować można jedynie model działający w trybie pochłaniacza, czyli zamkniętym. Najbardziej efektywne jest oczywiście działanie w trybie otwartym (wyciągu) – wydajność jest prawie dwukrotnie większa niż przy pracy pochłaniacza. W całej rodzinie okapów wyróżnić można:

Okapy uniwersalne – są to urządzenia bardzo popularne, które spotkać można w wielu domach. Wynika to stosunkowo niskiej ceny takich okapów, łatwego montażu oraz małych rozmiarów, dzięki czemu dobrze nadają się do małych kuchni. Są to urządzenia o najprostszych rozwiązaniach – 1-3 biegach pracy, podświetleniu.

Okapy kominowe – zamiennie nazywane są przyściennymi, ze względu na montaż przy ścianie. Jest to grupa równie popularna co modele uniwersalne i podobnie jest bardzo prosta w montażu. Działać może jako wyciąg i pochłaniacz – warunkiem pracy w trybie otwartym jest oczywiście bliskość kratki wentylacyjnej. Mają one charakterystyczny „komin”, w którym umieszczony jest silnik oraz przewód doprowadzający zassane powietrze do kanału wentylacyjnego. Okapy te spotykane są także w wersji narożnej.

Okapy szafkowe – charakterystyczna grupa okapów, które w kuchennej zabudowie są prawie niewidoczne. Są one zamontowane tak, by ich dolny element był umieszczony na równi z zabudową szafek. Korpus okapu mieści się w szafce, przez co okapy te określa się także mianem wbudowanych w szafkę. Warto pamiętać, że choć umieszczenie okapu w szafce czyni go w zasadzie nie widocznym, to jednak sama szafka powinna być odpowiedniej jakości. Wydajność tych modeli jest bardzo zróżnicowana, niektóre z nich są w stanie przefiltrować nawet ok. 900 m³ powietrza. 

Okap szafkowy. Fot. Amica OTS 6251

Zależnie od modelu i wydajności okap może mieć nawet dwa silniki – w zasadzie to ich liczba decyduje o wydajności urządzenia. Standardowo modele te mają 4-5 trybów pracy. Wiele z nich wyposażone jest w opcję turbo nawiewu czyli po prostu intensywnego trybu pracy. Sterowanie odbywać się może za pomocą przycisków lub suwaków, rzadziej elektronicznie. Niektóre modele mają wbudowany wyświetlacz.

Istnieją dwie podgrupy okapów szafkowych, choć ich montaż i działanie jest nieco odmienne. Pierwszą z grup są okapy podszafkowe – typ ten nie należy do najpopularniejszych. Pod względem wyglądu i gabarytów zbliżony jest do modeli wbudowanych w szafkę. Główną różnicą jest tutaj konieczność wysunięcia części okapu spod szafki – wówczas okap uruchamia się automatycznie. 

Okap podszafkowy. Fot Bosch DHL 545 S

Drugą podgrupą są okapy uchylne. Mają one specjalne uchylane drzwiczki, których otwarcie jest zsynchronizowane z automatycznym włącznikiem okapu. Ich montaż nie należy do najprostszych a pod względem gabarytów okapy te nie należą do najmniejszych.

Okap uchylny. Fot. Candy CE 61 X

Okapy sufitowe – jest to grupa nowa na polskim rynku i nieba rdzo jeszcze popularna. Choć pod względem konstrukcji oraz wyglądu urządzenia to zasługują na piątkę z plusem, to jednak czynnikiem „odstraszającym” jest cena – jak zawsze wysoka, tuż po debiucie. Są to niewątpliwie okapy bardzo zaawansowane. Doskonale sprawdzają się w każdej kuchni – bez względu na powierzchnię. Są one zamontowane tuż pod sufitem, dlatego w zasadzie nie zajmują potrzebnej przestrzeni. Ich najistotniejszą cechą jest bardzo wysoka efektywność, dzięki czemu sprawdzają się w najnowszych kuchniach, otwartych na salon. Zasadniczą kwestią jest tu jednak konieczność wyboru takiego modelu już na etapie planowania aranżacji kuchni. Dużą innowacją jest sterowanie za pomocą pilota. Nie jest to jednak fanaberia twórców, tylko konieczność – umiejscowienie okapu tuż pod sufitem sprawia, że model ten po prostu musi być sterowany zdalnie. W zależności od modelu, okapy te mogą pracować wyłącznie w trybie otwartym lub także jako pochłaniacz.

Okap sufitowy. De Dietrich DHD 1131X

Okapy nablatowe – podobnie jak modele sufitowe jest to grupa okapów stosunkowo nowych i innowacyjnych. Okap nablatowy w zasadzie polemizuje z najbardziej popularnym rozmuleniem okapu, jako urządzenia montowanego wysoko przy ścianie, szafce czy na suficie. Zwracamy uwagę, że jest to okap „nablatowy”, nie „nadblatowy”. Jest kilka możliwości konstrukcji takiego urządzenia: mogą np. wysuwać się ze specjalnej szafki lub być zamocowane tuż przy płycie grzewczej. Z pewnością okap ten przyciągnie osoby, które lubią urządzenia nietuzinkowe. Wymogiem jest też, jak to często bywa przy tego typu nowalijkach, zasobny portfel. Skomplikowana jest także konstrukcja – tam, gdzie chcemy coś schować, trzeba się sporo napracować, zwłaszcza jeśli okap ma być umieszczony tuż obok płyty grzewczej. Jego wygląd będzie z pewnością przyciągał wzrok znajomych.

Okap nablatowy (wysuwany z blatu). Fot. De Dietrich DHD 1103X

Okapy wyspowe – model bardzo już znany, szczególnie popularny w kuchniach z wyspą, od tego zresztą pochodzi nazwa tego typu okapów. Są one wysoko zaawansowane pod względem technicznym i konstrukcyjnym. Są także bardzo różnorodne wzorniczo. Ich budowa jest zbliżona do modeli przyściennych, jednak ponieważ są one montowane np. w centrum kuchni, a dokładnie tuż nad wyspą, wieszane są bezpośrednio z sufitu. Stosunkowo nowym rozwiązaniem jest możliwośc regulowania wielkości komina, dzięki czemu okap można oddalać od pływy i zbliżać go, jeśli jest to konieczne.

Okap wyspowy. Fot. Electrolux EFA50700X