Cz. III - Jak wybrać kuchenkę wolnostojącą – funkcje, rozwiązania i praktyczne porady

To głównie elektryczne lub gazowo-elektryczne kuchnie wolnostojące wyposażone są w bardziej rozbudowane funkcje, o których warto pamiętać przy wyborze. Szczególnie chodzi tu o piekarnik – wybór kuchenki z piekarnikiem o bardzo bogatych funkcjach ułatwi przygotowanie wielu rozmaitych potraw. Dobrze mieć na uwadze także komfort, bezpieczeństwo oraz trwałość urządzeń – szczególnie że jeśli kupujemy, to na długie lata. Co warto wiedzieć?

Funkcje i ciekawe rozwiązania

Mówiąc o tym trzeba koniecznie zauważyć, że kuchnie wolnostojące gazowe – choć względnie najtańsze w użytkowaniu – to jednak są coraz mniej obecne na rynku. Powodem tego są minimalne możliwości piekarnika gazowego. Tak naprawdę spotkać tu można kilka funkcji, które dotyczą sterowania, zabezpieczenia przez wypływem gazu czy też zoptymalizowanego zużycia tego surowca.

Podstawowe funkcje i rozwiązania kuchni gazowych, a więc gdzie i płyta i piekarnik działają na bazie gazu, to: sterowanie za pomocą programatora, przy pomocy którego ustalić można dokładny czas gotowania na palnikach lub pieczenia w piekarniku. Programator wyposażone jest zawsze w wyświetlacz, który pokazuje ile czasu pozostało jeszcze do końca gotowania. Kiedy nic nie gotujemy wyświetlana jest aktualna godzina. Przydatną funkcją jest dźwiękowy sygnał zakończenia pieczenia. Niezwykle istotne w przypadku używania kuchni gazowej jest bezpieczeństwo. Nowoczesne urządzenia wyposażone są w zabezpieczenia przeciwwypływowe, które zabezpiecza przed niekontrolowanym wypływem substancji: kiedy płomień zgaśnie z jakiegokolwiek powodu, np. w skutek zalania palnika lub przeciągu, zabezpieczenie automatycznie odetnie dopływ gazu. Producenci nowoczesnych kuchenek gazowych zaczęli zwracać większą uwagę na możliwość zoptymalizowanego zużycia gazu, dlatego wiele modeli wyposażone jest w system redukujący jego wypływ. Tak naprawdę nie jest to jakieś skomplikowane rozwiązanie, polega ono jedynie na… obniżeniu mocy palników. Jest to proste, jednak całkiem istotnie może wpłynąć na zużycie gazu – zmniejsza je nawet o 10-12 procent. Z przydatności tego rozwiązania czasem możemy nawet nie zdawać sobie sprawy – szczególnie wtedy, kiedy jesteśmy przyzwyczajeni, że gotując w pośpiechu rozkręcamy kurki na maksymalne wartości, niezależnie od tego jak duże naczynie ogrzewamy (o oszczędnym gotowaniu na gazie pisaliśmy w poprzedniej części, przy okazji omawiania płyt gazowych). Rezultat jest taki, że zbyt duży płomień „rozlewa się” na boki garnka i nie ogrzewa go od spodu. W ten sposób większość ciepła jest po prostu tracona. Wybierając kuchnię gazową trzeba mieć na uwadze, że w piekarniku nie są dostępne funkcje takie jak choćby termoobieg, który w innych typach piekarników jest po prostu standardem. Pewnym plusem jest zamontowanie elektrycznego grilla – jest to jedyne urozmaicenie w piekarniku. Poza tym do dyspozycji jest tak naprawdę górny i dolny płomień oraz ich kombinacja.

Zdecydowanie więcej dają użytkownikowi kuchnie gazowo-elektryczne oraz elektryczne. Warto oddzielnie omówić funkcje płyt elektrycznych oraz elektrycznych piekarników.

Rozwiązania w płytach elektrycznych

W płytach elektryczny niezwykle przydatne są rozwiązania optymalizujące zużycie energii. Jest to przede wszystkim automatyczne wykrywanie kształtu naczynia, dzięki czemu płyta grzeje dokładnie tam, gdzie znajduje się garnek. Nie ma zatem problemu strat ciepła. W starszych modelach trzeba było ustawić naczynie dokładnie w odpowiednim miejscu. Pewnym trendem stało się dziś tworzenie płyt, na których można stawiać naczynie w dowolnym miejscu. Płyta, dzięki wielu czujnikom, sama wykryje naczynie i rozgrzeje się dokładnie pod nim. Miejsce grzejne w wypadku płyty ceramicznej stanie się czerwone – i oczywiście gorące – natomiast płyta indukcyjna pozostanie chłodna i nie zmieni barwy. Automatyczne wykrywanie kształtu naczynia to jedna z funkcji znacznie ograniczających zużycie energii właśnie przez dokładne wykorzystanie ciepła. Jako że płyta zużywa sporo energii, producenci poszukują innych „ekofunkcji”. Wymienić tu należy np. wskaźnik ciepła pozostałego/resztkowego, który pokazuje które z pól jest jeszcze ciepłe – można na nim podgrzać danie przed chwilą wyjęte z lodówki lub ugotować budyń. W odróżnieniu od płyt gazowych, w których gaz musi być włączony aż do samego końca gotowania, w przypadku płyt indukcyjnych czy ceramicznych, które tak szybko nie tracą ciepła, można to zrobić na ok. 10-15 minut przed zakończeniem gotowania. W ten sposób można oszczędzić bardzo wiele energii. Płyty te rozgrzewają się stopniowo, jednak w razie potrzeby, można przełączyć je od razu na maksymalną moc. Funkcje te nazywają się zależnie od producenta, np. booster. W płytach ceramicznych spotkać można pola typu HiLight, co oznacza nic innego, jak właśnie bardzo szybkie osiąganie maksymalnej temperatury. Warto zwrócić także uwagę na pola poszerzone, które „standardowo” ogrzewają naczynia o jednej wielkości, jednak w razie potrzeby skorzystania z większego, pole po prostu można powiększyć. Część płyt ma także pola typu brytfanna, przeznaczone do naczyń o podłużnym kształcie. 

 

Model PC 7205 TF marki Amica wyposażony jest zarówno w pole typu brytfanna, jak i poszerzone pole grzejne.

Ciekawym rozwiązaniem w płytach elektrycznych jest system automatycznego zagotowania, który zabezpiecza potrawy przed spaleniem czy wykipieniem w chwili gdy danie zostaje pozostawione bez nadzoru. Działa on w ten sposób, że samoczynnie redukuje stopień grzania.

Koniecznie zwrócić trzeba uwagę na sterowanie płyt. Mogą być one sterowane programatorem elektronicznym lub analogowym. Najnowsze płyty wyposażone są w wyświetlacze, z których odczytać można aktualne ustawienia, temperaturę poszczególnych pól i inne ustawienia. Zaprogramować można czas gotowania (Timer), moment zmniejszenia mocy itp. W wielu modelach sterowanie odbywa się specjalnym paskiem dotykowym, po którym wystarczy delikatnie przesunąć palcem, by zredukować lub zwiększyć moc.

Ważnym aspektem w użytkowaniu płyt elektrycznych jest łatwość czyszczenia. Na tym polu warto docenić wysiłki producentów w stworzeniu specjalnych materiałów, które są proste do umycia. Trzeba przypomnieć, że czyszczenie płyt indukcyjnych jest niezwykle proste, gdyż powierzchnia po prostu się nie nagrzewa, a zatem nic się nie przypali – bo to przecież przypalone plamy najtrudniej usunąć. Tu wystarczy przetarcie wilgotną szmatką. W przypadku płyt ceramicznych należy zawsze poczekać aż powierzchnia płyty będzie wystarczająco chłodna. Pamiętajmy, by nie szorować powierzchni! Spowoduje to nie tylko powstanie nieestetycznych rys, ale też sprawi, że potrawa rozlana w tym samym miejscu będzie jeszcze trudniejsza do usunięcia. Do czyszczenia zawsze trzeba wykorzystywać odpowiednie do tego środki i detergenty. Oczywiste jest także, że łatwiej zmywać powierzchnie gładkie, bez pokręteł i innych wystających elementów.

Rozwiązania w piekarnikach elektrycznych

Zdecydowania większość pomysłowych funkcji i rozwiązań, jakie spotkać można w elektrycznych lub gazowo-elektrycznych kuchniach wolnostojących, dotyczy piekarnika. Wiele z nich spotkać można w urządzeniach różnych producentów pod różnymi nazwami. Najogólniej w piekarniku można wyróżnić funkcje związane z: obsługą i programowaniem, czyszczeniem, funkcje dotyczące obróbki termicznej (programy pieczenia), związane z bezpieczeństwem, oraz różnego typu innowacje konstrukcyjne, ułatwiające użytkowanie piekarnika.

Obsługa i programowanie piekarnika elektrycznego odbywa się za pomocą przycisków, pokręteł lub elektronicznie, za pomocą dotykowych paneli sterowania z wbudowanym wyświetlaczem. Są one skonstruowane tak, by wybór ustawień był jak najprostszy. Z pomocą specjalnych ikonek, sterowanie może być naprawdę intuicyjne. Wiele piekarników wyposażone jest w zaawansowaną książkę kucharską, która umożliwia wybranie konkretnego programu obróbki termicznej a nawet dopasowanie go do masy pieczonego produktu. Podstawą są rozwiązania takie jak programowanie czasu pieczenia (Timer, minutnik). Bardzo przydatny jest tu sygnał akustyczny, który informuje, że pieczenie się właśnie zakończyło.

 

Kuchnia wolnostojąca marki AEG, model 47035VD-WN, wyposażona jest w zaawansowany wyświetlacz.

Najważniejsze w piekarniku są zdecydowanie możliwości obróbki termicznej a mówiąc inaczej, programy i tryby pieczenia. Powiedzieć można, że im droższa kuchnia, tym więcej rozwiązań. Najpopularniejszymi funkcjami są: pizza, czyli funkcja przeznaczona do różnych potraw serowych, które powinny być lekko zapieczone, grill/opiekacz – także do opiekania potraw serowych, ale przede wszystkim do grillowania mięs. Wiele piekarników wyposażonych jest dodatkowo w rożen obrotowy, który znacznie ułatwia proces grillowania. Ale powinniśmy zacząć tak naprawdę od termoobiegu, bo jest to już absolutna podstawa w kuchenkach wolnostojących. Kuchenki z elektrycznym piekarnikiem, a więc gazowo-elektryczne, oraz elektryczne mają właśnie tę przewagę, że zastosowanie termoobiegu jest możliwe – w przeciwieństwie do gazowych, ale o tym już wspominaliśmy wcześniej. Termoobieg sprawia, że gorące powietrze krąży wewnątrz piekarnika. Dzięki temu potrawa jest ogrzewana równomiernie z każdej strony. Ma to niebagatelne znaczenie dla powodzenia całego procesu pieczenia – nikt nie chce przecież by jego pieczeń była przypalona z zewnątrz i nadal surowa w środku. Spotkać się można też z określeniem wentylatora. Od razu powiedzmy, że nie jest to to samo co termoobieg, gdyż działanie jest nieco inne. Temoobieg to system współpracy wentylatora ze specjalną grzałką pierścieniową. Dzięki zastosowaniu termoobiegu możliwe jest pieczenie kilku dań na różnych poziomach piekarnika. Warto wspomnieć, że działanie gorącego powietrza sprawia, że sok i tłuszcz jest zatrzymywany wewnątrz potraw/mięs, dzięki czemu mają one wysokie walory smakowe. Z kolei wentylator to po prostu element nawiewający powietrze, który można włączyć niezależnie od temperatury. Np. można przy jego pomocy rozmrażać albo suszyć grzyby czy owoce. W każdym piekarniku spotkać można podstawowe rozwiązania, jakimi są: grzejnik górny, grzejnik dolny, grzejnik dolny+górny oraz ich kombinacje z termoobiegiem. Bardzo przydatnym dodatkiem, ułatwiającym przygotowanie idealnej pieczeni jest termosonda. Wystarczy umieścić ją w potrawie by szybko sprawdzić, jaka temperatura jest wewnątrz pieczonego mięsa.

Ikonka termosondy stosowana przez Electrolux.

Aby zapewnić użytkownikom bezpieczeństwo, producenci wyposażają kuchnie w różne rozwiązania, takie jak np. zimne/chłodne drzwi piekarnika. W rzeczywistości nie są one chłodne lub zimne, jednak nie można powiedzieć, że są gorące – i o to producentom chodzi, by użytkownik nie musiał obawiać się poparzenia. W tym celu stosuje się specjalne rodzaje szkła. Dwie lub trzy szyby ustawia się w warstwach, pomiędzy którymi panuje próżnia, co daje dodatkową izolację. W niektórych modelach spotyka się także specjalną warstwę odblaskową. Takie rozwiązania pozwalają utrzymać drzwi piekarnika w temperaturze, uniemożliwiającej poparzenie. Podobną funkcją jest chłodzenie ścianek piekarnika, która działa w oparciu o wentylator, zamontowany w obudowie urządzenia. Miesza on gorące powietrze z powietrzem z zewnątrz, co ma znaczący wpływ na obniżenie temperatury ścianek oraz drzwi piekarnika. Innym rozwiązaniem, wpływającym na bezpieczeństwo użytkowania jest zastosowanie prowadnic teleskopowych, dzięki którym by sprawdzić potrawę nie trzeba sięgać wewnątrz piekarnika.

Wybierając kuchnię wolnostojącą warto zwrócić uwagę na różne rozwiązania konstrukcyjne, ułatwiające czyszczenie oraz użytkowanie piekarnika. Np. wyjmowane drzwi, co znacznie ułatwia czyszczenie wnętrza. Do tej grupy rozwiązań można zaliczyć np. różne konstrukcje rusztów (łatwe wyjmowanie ich a zatem łatwe czyszczenie), albo możliwość opuszczenia grzałki. Bardzo często wewnętrzne ścianki pokrywane są specjalną emalią nieprzywierającą, którą czyści się wilgotną szmatką. Podobnie, spotkać je można pod różnymi nazwami, np. EcoClean, EasyClean, emalia katalityczna itp. Trzeba wspomnieć, że niekiedy emalia spełnia nie tylko funkcję zabezpieczającą przed przywieraniem tłuszczu i drobin potraw, ale ma także wpływać na równomierną dystrybucję ciepła. Jakby tego było mało, wiele piekarników wyposażonych jest w specjalne funkcje czyszczenia, zwane np. SteamClean, czyli czyszczenie parą. Innym programem czyszczenia jest tzw. czyszczenie katalityczne, które polega na tym, że piekarnik rozgrzewa się do maksymalnej temperatury a wszystkie zanieczyszczenia wewnątrz ulegają zwęgleniu i dosłownie obsypują się z nieprzywierającej emalii. Potem wystarczy już tylko przetrzeć wnętrze ściereczką (oczywiście kiedy piekarnik już ostygnie!).

Jak wybrać odpowiednią kuchnię wolnostojącą – ważne rady

Jak widać, kuchnie wolnostojące mogą naprawdę zaskakiwać różnorodnością rozwiązań i funkcji. Oto krótkie podsumowanie i kilka ważnych rad, przydatnych przy wyborze najbardziej odpowiedniego urządzenia.

•        Podstawowa decyzja dotyczy rodzaju zasilania. Należy dobrze zapoznać się z możliwościami naszego domu czy mieszkania. Stosunkowo najmniejsze wymagania przyłączeniowe mają modele gazowe – wystarczy gaz miejski lub gaz z butli. Inne typy wymagają najczęściej zasilania trójfazowego. Trzeba koniecznie upewnić się czy mamy do takiego dostęp. W nowym budownictwie nie powinno być z tym problemu.
•         W przypadku kuchni gazowej, pomieszczenie, w którym zostanie ona ustawiona, musi spełniać kilka wymogów, np. odpowiednia wentylacja oraz przestrzeń – kuchnia może zostać ustawiona w odległości minimum 50 cm. od okna.
•      Jeśli zależy Ci na tańszym urządzeniu, wybierz model gazowy. Gaz jest obecnie najtańszym medium. Warto jednak pamiętać, że korzystanie z kuchni zasilanej gazem jest po pierwsze bardziej niebezpieczne, a po drugie mniej wydajne i wolniejsze niż w przypadku modeli elektrycznych. W kuchni gazowej piekarnik nie będzie miał żadnych dodatkowych funkcji. Pewnym kompromisem jest kuchnia gazowo-elektryczna.
•         Jak zawsze, bardzo ważne jest dokładne określenie tego, czego potrzebujemy. Nie kupujmy kuchni z piekarnikiem wyposażonym w funkcje, z których i tak nie będziemy korzystać. Jeśli podstawową potrawą przygotowywaną w piekarniku są mięsa, warto wybrać model z termosondą i obrotowym rożnem.
•         Jeśli z piekarnika korzystamy raz na jakiś czas i nie przyrządzamy w nim wielu dań, z pewnością wystarczy nam model o standardowej wielkości (o nieco ponad 40 l). Z kolei większe piekarniki umożliwią przygotowywanie kilku potraw jednocześnie.
•         Zwróćmy uwagę na wyposażenie, dostępne z urządzeniem, oraz wnętrze piekarnika i jego konstrukcję. Będąc w sklepie sprawdźmy czy drzwi łatwo się otwierają, czy wnętrze piekarnika będzie łatwe w czyszczeniu.
•         Pamiętaj, że kupując kuchenkę, zapewne wybierasz ją na lata. Upewnij się, że model jest solidny i zachowa elegancki wygląd na długie lata. Dopytaj o długość gwarancji oraz pomoc serwisową.